archibald strohalm
This one's in Dutch, from Harry Mulisch's first novel 'archibald strohalm' (1951), which apparently has never been translated, yet.
Geloof jij aan een hiervoormaals? Ook hier was het weer de omkering, de wederkerigheid, die hij overal ontmoette en die hem steeds weer mateloos boeide; het heen en weer vloeien en wegvallen van alle vaste punten, het vlotraken van omlijningen en grenzen, axioma's en wetten, die in duizendjarige arbeid waren vastgelegd. Het was mooi, maar gevaarlijk. Hij, archibald strohalm: de man die de nieuwe axioma's en wetten zou ontwerpen, waarmee gewapend men alles te lijf kon en niet op beslissende punten de armen machteloos omhoog zou hoeven te heffen. Als hij het kernaxioma maar eerst vond, waar al het andere zijn bloed uit moest putten. Hij had het nog niet gevonden. En zolang hij het nog niet gevonden had, dreigden er grote gevaren in het vlotraken en wegvloeien! De felle angst, wanneer men op een stoel staat, die omvalt. Misschien was het alleen een elementaire kosmische beweging, die hij in zijn werk wilde vastleggen. Maar wat is een vastgelegde beweging? Geloof jij aan een hiervoormaals? Hier stroomden de antwoorden in de vraag terug, hier was een grote wijsheid bereikt, die niets bewees, omdat het vaste punt ontbrak. Was het er niet, dat punt? Bestond het alleen uit de vertrouwende overgave, waarmee men zich in het stromende begaf?